Sekoj, zapali lampa
Po~. Ni~iko Nivano
Pretsedatel na Ri{o Kosei-kai
‘Poprvo otkolku negoduvawe za temninata’
Vo sega{nosta, mnogu lu|e okolu svetot stradaat zaradi vojna i ugnetuvawe. U{te od proletta, Papata Leo XIV upati molba do site svetski lideri da stavat kraj na vojnata i da napravat sekakvi napori da napreduva mirot i obnovata. Vo eden od negovite obra}awa, toj so~ustvitelno istakna: ‘Dovolno so pravewe na idoli od sebesi i parite! Dovolno so poka`uvawe na mo}! Dovolno od vojna! Vistinskata sila e poka`ana vo slu`eweto na `ivotot’ (‘Molitveno bdeewe Vodeno od Papata Leo XIV,’ Svetiot Pogled, Vatikanska Izdava~ka Ku}a, April 11, 2026, https://www.vatican.va/content/leo-xiv/en/homilies/2026/documents/20260411-rosario-pace.html).
Sepak, vo neviden razvoj na nastanite, voda~ na edna nacija upati o{tri zborovi na kriticizam kon porakata na Papata. Jas smetam deka toa e za kaewe koga umot i sposobnosta da se upotrebuvaat zborovi – dragoceni pokloni daruvani na ~ove{tvoto – se upotrebeni da sejat konflikt i razdor. I vo na{iot del, nie nemo`eme da napravime ni{to tuku da gledame i da `alime za ovaa sostojba na ne{tata.
Koga ova e re~eno, duri i vo svetot koj se ~ini deka e obvien vo temnina i ima navidum nepredvidliva idnina, postoi mo}na poraka koja tvrdi deka sekoj od nas mo`e da napravi ne{to. Ovoj koncept, artikuliran od poznatiot Isto~en filosof Masahiro Jasuoka (1898-1983), e nare~en ‘praktikuvawe na osvetluvawe na eden }o{ (na svetot) so edna lampa – praktikuvaweto na osvetluvawe na svetot so deset iljadi lampi.’
‘Poprvo otkolku negoduvawe za temninata, zapali lampa. / Nie treba site definitivno da staneme lampi koi ja osvetluvaat temninata okolu nas. / Duri i samo malku, ajde da go osvetlime edniot }o{ (na svetot). / Ajde da gi zdru`ime zaedno tie lampi, tolku daleku kolku {to na{ite race mo`at da dostignat. / Ako sekoja li~nost osvetli edna lampa, toga{ deset iljadi lu|e }e zapalat deset iljadi lampi. / I Japonija vedna{ }e stane svetla. / Ova e na{eto praktikuvawe na osvetluvawe na eden }o{ so edna lampa, koja stanuva praktikuvawe na osvetluvawe nasekade so deset iljadi lampi. / Zaeedno, nie treba so celo srce da se posvetime sebesi kon ova praktikuvawe na preobrazuvawe na svetot, zar ne?’ (Haruki Ko{ikava, Ningengaku genshi roku (Prou~uvawe na ~ove~kata priroda: Razmisluvawa za samo-usovr{uvawe), Ibun{a 1984).
Mo`e da bide posoodvetno za dene{no vreme ako ovaa objava glasi ‘(sekoja zemja vo) svetot’ namesto vo ‘Japonija.’ Isto, jas go interpretiram terminot ‘praktikuvawe na transformirawe na svetot’ ne kako povik za eden poedinec da donese golema promena vo svetot, tuku kako molba za sekoj da napravi prakti~ni dela blisku do nego. Ova e pro{iruvawe na temata diskutirana vo izdanieto od prethodniot mesec ‘zapali svetlo vo korist na drugi lu|e.’
Papata Leo isto naglasil vo negovata propoved na 11 April deka ‘se {to treba e malce verba, samo ‘tro{ka’ verba, so cel da se soo~ime so ovoj dramati~en ~as vo istorijata zaedno – kako ~ove{tvo i pokraj ~ove{tvo.’ Koga sekoja li~nost so sekojdnevnite dela stanuva lampa koja go osvetluva nivniot }o{ vo svetot, i koga tie dela se mno`at vo stotici na milioni ili milijardi, nie mo`eme da gledame napred kon svetla idnina za zemjata – idnina vredna na planetata koja sveti vo brilijantno plavo vo celosnoto crno prostranstvo na univerzumot.
Tolku daleku kolku {to na{ite race mo`at da dosegnat
Vo objavata na Jasuoka, frazata ‘ Ajde da gi zdru`ime zaedno tie lampi, tolku daleku kolku {to na{ite race mo`at da dostignat,’ n# podu~uva ne{to: ako nie gi interpretiirame ‘tolku daleku kolku {to na{ite race mo`at da dostignat’ da zna~i ‘vo okvir na opsegot na na{ite sopstveni mo`nosti’, toga{ sekoe praktikuvawe na velikodu{nost izveduvano blisku do nas i bez prekumerno napregawe, mo`e da stane svetlo svetlo koe go osvetluva svetot na temninata. Vo linija so ova razmisluvawe, sigurno ne e samo koincidencija deka na 10 Septemvri go slavime Godi{niot Memorijalen Den na Soosnova~ot na Ri{o Kosei-kai, Mjoko Naganuma.
Koosnova~ot Naganuma bila dobro poznata po tretirawe na sekoj koj }e go sretnela kako tie da bile nejzini sopstveni deca koi taa gi rodila, i za davaweto na niv vodstvo koe ponekoga{ bilo ostro, sepak sekoga{ qubezno. Taa se posvetila sebesi kon praktikuvawe na so~ustvo koe vistinski ‘zapalilo lampa kade i taa da odela.’ Koga i da videla nekoj vo maka, taa ne se dvoumela da mu dade nemu {to i da imala – hrana, postelnina, pari, ili duri samata obleka {to ja nosela. Zatoa {to gledala se kako poklon doveren na nea od Budata, taa prodol`ila da ja dr`i nejzinata lampa sjajno da gori.
Ako nie se zagledame vo na{ite sekojdnevni `ivoti i na tie koi se ‘na dofat na racete,’ nie ne gi gledame samo na{ite familijarni ~lenovi tuku isto sosedi, lu|e koi sedat pokraj nas vo vozovite i avtobusite, i tie koi ~ekaat na red zaedno so nas vo supermarketite. Ponuduvawe na nasmevka ili zbor na blagodarnost na tie lu|e – ili pro{iruvawe na rakata na pomo{ na nekoj vo maka – slu`i kako svetlo koe ja osvetluva na{ata okolina. Gri`ewe i izrazuvawe po~it kon na{ata familija slu`at kako svetlo koe go stopluva i osvetluva domot. I koga vie nudite molitvi za lu|eto vo dale~ni zemji koi se soo~uvaat so te{kotii, vie osvetluvate plemenita lampa za niv. Deneska, bez somne`, lu|eto okolu svetot gi transcedentiraat razlikite vo nacionalnost, rasa i religija, delej}i ja istata nade` i molej}i se deka svetloto na mirot }e se {iri daleku i {iroko. Isto kako {to osnova~ot Nivano ni ka`al deka ‘lampata koja vie }e ja zapalite za drugite go osvetluva }o{ot na svetot i nikoga{ ne is~eznuva,’ ajde da neumorno, nepokoleblivo prodol`ime so na{ite sekojdnevni praktikuvawa koi ja osvetluvaat na{ata neposredna okolina.